عبد الكريم بى آزار شيرازى

316

باستانشناسى و جغرافياى تاريخى قصص قرآن (فارسى)

سبا يا سبأ نام قوم و سرزمينى در جنوب غربى عربستان در دو هزارهء اول قبل از ميلاد بود . اين قوم و دو قوم ديگر ، معينيان و حميريان ، نقش مهمى در تاريخ عربستان داشتند . سبئيان نخستين قوم در عربستان جنوبى بودند كه به آستانهء تمدن گام نهادند ؛ به طورى كه در دو سورهء قرآن راجع به آنان سخن رفته و در قرآن سوره‌اى به نام سبأ ، اختصاص يافته است . گرچه ساكنين عربستان جنوبى در طول تاريخ قبل از اسلام ممالكى مانند معين ، سبأ ، قتبان ، اوسان ، حضرموت و حمير پديد آورده‌اند ، اما مشهورترين ، نيرومندترين و طولانىترين آنها ، تمدن سبأ است . حكومت سبأ ابتدا به دست مكربها يا كاهنان در ميان سالهاى 1000 ق . م تا 450 ق . م و پايتخت آن صرواح بود آنگاه حكومت از مكربها به ملوك سبأ و پايتخت به مأرب انتقال يافت و در اين دوران بناى سد عظيم و تاريخى مأرب صورت گرفت . مملكت سبأ نزد همه اعراب معروف بود و روميان و يونانيان آن را مىشناختند . اجاثرشيدس آن را به عنوان عينىترين ممالكى كه ديده توصيف كرده است ، كه واسطهء تجارى ميان اروپا و آسيا بوده است . سبئيان توانستند بسيارى از سواحل سرزمين حبشه را تحت تصرف خود در آورند . « 1 » ازاين‌رو جيمز هاكس ، سبأ را مملكتى در افريقا ذكر كرده است . « 2 »

--> ( 1 ) . A . H . Musabli , Tourism in Democratic Yamen ADEN ، 1976 ، p . 51 . 16 . ( 2 ) . جيمز هاكس ، قاموس كتاب مقدس .